Jedzenie padliny uczyniło nas ludźmi?

22 października 2025, 10:29

Nauka wciąż nie rozstrzygnęła kwestii wyewoluowania dużego mózgu u człowieka. Organ ten wymaga sporych ilości energii, powstaje więc pytanie, skąd energia ta pochodziła, jaki rodzaj żywności nam ją zapewniał. Od dawna mówi się, że przełomowym momentem było opanowanie ognia i obróbka cieplna pożywienia, głównie mięsa. Niedawno jednak pojawiły się wyniki badań wskazujące, że to fermentacja, a nie ogień, umożliwiły powstanie dużego mózgu u Homo. Teraz badacze z Hiszpanii wskazują, że jeśli rzeczywiście ludźmi staliśmy się dzięki jedzeniu mięsa, to dużą rolę w tym odegrała padlina.



Chudną na wysokościach

5 lutego 2010, 09:32

Wyniki wstępnych badań sugerują, że otyli ludzie, którzy przez jakiś czas po prostu przebywają wysoko nad poziomem morza, bez dodatkowego wysiłku zrzucają kilka zbędnych kilogramów i efekt ten utrzymuje się po powrocie na niziny.


Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?

7 maja 2026, 11:27

Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.


Białko pomagało talidomidowi

12 marca 2010, 11:58

Japońscy naukowcy odkryli mechanizm, za pośrednictwem którego talidomid prowadzi do deformacji ciała płodów. Wg nich, lek wiąże się i unieczynnia białko o nazwie cereblon, odpowiadające za rozwój kończyn.


Braille dla uczuć

29 kwietnia 2010, 11:21

Shafiq ur Réhman z Umeå University zaprezentował w swojej pracy doktorskiej oprogramowanie i urządzenie, które pozwalają niewidomym odbierać cudze emocje w czasie rzeczywistym. Szwedzi nazywają to alfabetem Braille'a dla uczuć.


Dzikie okrzyki i chaos - klucz do dobrego thrillera

26 maja 2010, 15:36

Twórcy filmów wykorzystują chaotyczne, nieprzewidywalne dźwięki, by wywołać w widzach określone emocje, najczęściej strach. De facto napięcie jest budowane dzięki naśladowaniu wokalizacji zdenerwowanych zwierząt. Daniel Blumstein z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, który na co dzień zajmuje się okrzykami przedstawicieli rodzaju Marmota, a więc np. suślików, przeanalizował ścieżki dźwiękowe z ponad 100 obrazów, m.in. z Titanica, całej serii Obcych, Zielonej mili, Lśnienia czy Slumdoga.


SR-71 Blackbird

Sposób na opór

11 lipca 2010, 10:44

Opływowe kształty samochodów i samolotów już dawno nie wystarczają do takiego zmniejszenia oporu powietrza, jakiego byśmy chcieli. Winne są niewielkie zawirowania na samym styki z powierzchnią pojazdu. Dotąd nie było teorii pozwalającej przywidywać ten chaotyczny czynnik.


Bez witaminy ani rusz

23 sierpnia 2010, 09:24

Wywołujące wrzody żołądka i dwunastnicy Gram-ujemne bakterie Helicobacter pylori potrzebują witaminy B6 do ustanowienia i podtrzymania przewlekłego stanu zapalnego. Ponieważ naukowcom udało się także identyfikować enzymy konieczne do jej wykorzystania, powinno to pozwolić opracować zupełnie nową klasę antybiotyków (mBio).


Wykrywanie acetonu

„Proszę chuchnąć” u lekarza

5 października 2010, 09:03

„Proszę chuchnąć" - te słowa kojarzą się wszystkim z policją i kontrolą trzeźwości. Jednak niedługo może to będą pierwsze słowa lekarza podczas rutynowego badania. Naukowcy opracowali „chorobomat" - urządzenie wykrywające zwiastuny chorób w wydychanym powietrzu.


Śluzowa moskitiera

18 listopada 2010, 09:58

Ryby zamieszkujące rafy koralowe, np. papugoryby lub wargaczowate, przed udaniem się na spoczynek przygotowują sobie śluzowy kokon. Zjawisko to od dawna przyciągało naukowców i innych obserwatorów morskiego życia, jednak dotąd funkcja takiej osłony pozostawała nieznana. Teraz Alexandra Grutter z University of Queensland wykazała, że chroni ona śpiące ryby przed natrętnymi pasożytami (Biology Letters).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk